Tại thời điểm tôi viết bài này, câu mở đầu trang Everipedia của Larry Sanger khá giống với trang của ông trong Wikipedia. Nó mô tả ông là “một nhà phát triển dự án Internet người Mỹ … được biết đến nhiều nhất với tư cách đồng sáng lập Wikipedia”. Tuy nhiên, đến thời điểm bài viết này đến với bạn đọc, nó có thể đề cập đến một thực tế mới, nổi bật hơn – rằng Sanger gần đây đã trở thành Giám đốc thông tin của chính Everipedia, một trang web với mục tiêu trở thành một phiên bản bách khoa toàn thư trực tuyến tốt hơn so với cái mà Sanger đã sáng lập vào năm 2001. Để làm điều đó, công ty mới của Sanger đang cố gắng thực hiện một việc mà chưa một đối thủ nào làm: chuyển sang một Blockchain.
- Cách Blockchain ứng dụng vào cuộc sống, hoạt động kinh doanh?
- Các ngân hàng có thực sự xây dựng các Blockchain?
Blockchain, “sổ cái toàn cầu” phân tán cung cấp khuôn khổ cho các loại tiền mã hóa như Bitcoin (cũng như cho cả nghìn video giải thích, và dường như cả nghìn kế hoạch kinh doanh khởi nghiệp). Công nghệ blockchain cũng được trông đợi sẽ làm cho dữ liệu bệnh nhân được dễ dàng lưu chuyển và cải thiện an toàn thực phẩm; bây giờ, người sáng lập của Everipedia hy vọng, nó sẽ cho phép sự ra đời một bách khoa toàn thư mạnh mẽ và trách nhiệm hơn.
Đây là cách thức mà nó sẽ làm việc. Everipedia hiện tại đang sử dụng hệ thống điểm trong đó việc tạo ra các bài viết và các chỉnh sửa được chấp thuận sẽ giúp tích lũy điểm “IQ”. Tháng 1 năm 2018, khi trang web chuyển sang một Blockchain, Everipedia sẽ đổi các điểm IQ này thành một loại tiền dựa trên các token. Tất cả các biên tập viên hiện tại sẽ nhận được số lượng token phân bổ theo điểm IQ của họ và cung cấp cho các biên tập viên một khoản tài chính, một cổ phần thực sự trong Everipedia. Từ đó, việc tạo và lưu trữ bài viết sẽ cho phép người dùng kiếm được các token, hoạt động như cổ phần ảo. Để ngăn chặn các thành viên xấu cố gắng kiếm tiền bằng các bài viết và chỉnh sửa sai lạc, hoặc cố ý giả mạo, Everipedia sẽ bắt buộc người dùng phải ‘cược’ một token của mình để có thể gửi bài. Nếu công việc của họ được chấp nhận, họ sẽ được nhận lại token này, cộng thêm một chút phần thưởng cho đóng góp của họ; nếu không, họ sẽ mất token đã cược. Giả định được đặt ra ở đây là, những người dùng khác, được cổ vũ bởi mong muốn duy trì giá trị của trang web, sẽ chủ động tìm cách ngăn chặn những các việc làm sai trái.
Theo Theodor Foselius, đồng sáng lập và giám đốc điều hành của Everipedia, có rất nhiều lợi ích từ việc chuyển đổi này. Một trong số đó là, nó cho phép những người thường xuyên sử dụng trở thành cái gì đó hơn là các tình nguyện viên. “Ở những nơi mà Wikipedia có cơ sở người dùng hoạt động tích cực nhất, ví dụ như Ấn Độ, tất cả những người này đều biên tập miễn phí,” ông nói, “viễn cảnh người dùng trở thành các cổ đông trong bộ bách khoa toàn thư mà họ tham gia chỉnh sửa, và nhận được giá trị thực bằng tiền, thực sự khiến tôi bị kích thích.“
Tuy nhiên, các giá trị thu được còn hơn cả mức độ hiện vật. Lợi thế chính của công nghệ blockchain, cũng giống như việc biến tiền thành một sản phẩm phi tập trung, là chuyển Everipedia thành một tài nguyên ngang hàng. Không còn các máy chủ tập trung (và không còn chi phí cho máy chủ nữa). “Kể cả khi tất cả mọi người trong nhóm phát triển đều bị bắt cóc hết ngay ngày mai đi nữa,” Foselius nói, “trang web sẽ vẫn tiếp tục hoạt động.” Và có lẽ quan trọng nhất là việc phân tán trang web tới người dùng trên toàn thế giới có nghĩa là Everipedia trở nên không thể bị kiểm soát. Ở các quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, nơi mà Wikipedia hiện đang bị kiểm duyệt, người dùng có thể đóng góp cho Everipedia – và có thể nhận được một chút tiền công khi họ làm việc đó.
Đây không phải là lần đầu tiên một công ty đề xuất một bộ bách khoa toàn thư phi tập trung dựa trên công nghệ blockchain; đầu năm 2017, một công ty được gọi là Lunyr đã công bố một kế hoạch tương tự. Tuy nhiên, đánh giá từ lộ trình mới tiết lộ gần đây nhất của Lunyr, Everipedia sẽ đánh bại nó để ra mắt thị trường trước.
Bên cạnh đó, Everipedia vốn đã là một bách khoa toàn thư đang hoạt động; hiện nó có khoảng 3 triệu người dùng hàng tháng, và tự nhận là có nhiều bài viết bằng tiếng Anh hơn Wikipedia. (Khá giống với cách mà Wikipedia được xây dựng dựa trên nền tảng các bài viết của Brittanica.com, những người sáng lập của Everipedia cũng sử dụng cơ sở dữ liệu của Wikipedia theo cách như vậy. Một bot liên tục so sánh và cập nhật các bài viết khi chúng có thay đổi, trong khi vẫn ưu tiên các sửa đổi dựa trên Everipedia. Nghe có vẻ chẳng có gì đặc sắc cho lắm? Việc đó hoàn toàn phù hợp với các tiêu chuẩn của Wikimedia Foundation.) Tuy nhiên, bộ phận các biên tập viên con người của Everipedia, huyết mạch của bất kỳ bách khoa toàn thư dạng wiki nào, lại không lớn lắm; trong khi trang này nói rằng có tới 17.000 biên tập viên đăng ký, chỉ có một vài ngàn người thực sự đang hoạt động, Forselius nói. So sánh với con số của Wikipedia – hơn 32 triệu biên tập viên đã đăng ký cho phiên bản tiếng Anh, với gần 140.000 người đã chỉnh sửa các bài viết trong 30 ngày vừa qua và trên 60 triệu người dùng mỗi ngày – rõ ràng là Everipedia còn một chặng đường dài để bắt kịp với Wikipedia.
Theo cách mà Forselius nói, thì trang web này không có mục tiêu là cố gắng bắt kịp với ông lớn W; mặc dù khởi đầu dựa trên các nguồn lực của Wikipedia, Everipedia muốn tạo ra một tầng lớp hoàn toàn mới của những người tìm kiếm sự thật. “Wikipedia gồm chủ yếu là những người đàn ông da trắng lớn tuổi,” Forselius nói. “Chúng tôi đang cố gắng tập trung vào việc thu hút nhiều hơn các biên tập viên là nữ giới, các biên tập viên trẻ, và đa dạng về phông văn hóa cũng như chủng tộc” (Một cuộc khảo sát vào năm 2011 cho thấy 90% các ”Wikipedians” là nam giới, và 28% trong số đó trên 40 tuổi).
Thật vậy, Sanger đồng ý tham gia vào công ty không chỉ vì lời hứa hẹn về tài chính của công nghệ blockchain, mà còn vì nó cho phép trang web vượt qua những hạn chế đã khiến ông phải rời Wikipedia chỉ một năm sau ngày thành lập. “Tôi bị thu hút nhiều hơn bởi các lợi ích về mặt triết học và nhận thức luận”, ông nói. “Những gì tôi mong muốn là một thị trường tri thức, trong đó mọi người được khuyến khích đóng góp những gì họ biết.” Sẽ sớm thôi, trang Everipedia của Sanger có thể sẽ bao gồm trích dẫn này.
Nguồn Peter Rubin, WIRED Magazine
Biên tập bởi Peergopeer.com
The post Đối thủ cạnh tranh của Wikipedia khai thác công nghệ blockchain appeared first on Tin tức blockchain, bitcoin và cryptocurrency.
Nhận xét
Đăng nhận xét