EOS: Hướng dẫn cho người mới bắt đầu

Blockchain EOS hướng tới việc trở thành một hệ điều hành phi tập trung với khả năng hỗ trợ các ứng dụng phi tập trung (DApp) ở quy mô công nghiệp.

Chỉ riêng điều này thôi dường như đã rất tốt, nhưng thứ thực sự thu hút sự chú ý của công chúng là hai tuyên bố sau của EOS:

• EOS có kế hoạch loại bỏ hoàn toàn phí giao dịch.
• EOS tuyên bố có khả năng thực hiện hàng triệu giao dịch mỗi giây.

Hãy cùng nhau xem xét kỹ hơn những gì đằng sau hai tuyên bố trên. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cố gắng đề cấp đến mọi khía cạnh của EOS. Trước tiên chúng ta cần trả lời câu hỏi: Tại sao chúng ta cần một thứ như EOS?

Các DApp yêu cầu những gì?

Hay cụ thể hơn, một DApp cần những gì để thành công và đến được với thị trường người dùng chính thống? Các yêu cầu tối thiểu của nó là gì?

• Hỗ trợ được hàng triệu người dùng: Nó phải có khả năng mở rộng đủ cho hàng triệu người cùng sử dụng. Điều này đặc biệt đúng đối với các DApp đang tìm kiếm sự chấp nhận của thị trường chính thống.
• Sử dụng miễn phí: Một nền tảng nên cho phép các nhà phát triển tạo ra các DApp có thể được sử dụng miễn phí. Không nên để người sử dụng phải trả tiền cho nền tảng để có được lợi ích từ một DApp.
• Dễ dàng nâng cấp: Một nền tảng nên cho phép các nhà phát triển được tự do nâng cấp DApp bất cứ khi nào và theo bất cứ cách nào họ muốn. Ngoài ra, nếu phát sinh lỗi, nhà phát triển cần phải có khả năng sửa chữa DApp mà không làm ảnh hưởng đến nền tảng.
• Độ trễ thấp: Một DApp phải chạy trơn tru và với độ trễ thấp nhất có thể.
• Hoạt động song song: Một nền tảng nên cho phép các DApp của nó được xử lý song song để phân phối khối lượng công việc và tiết kiệm thời gian.
• Hoạt động tuần tự: Tuy nhiên, không phải tất cả các hoạt động trên một blockchain đều nên được xử lý theo cách trên. Hãy nghĩ đến việc thực hiện giao dịch. Không thể thực hiện nhiều giao dịch song song; chúng cần phải được thực hiện lần lượt để tránh những sai sót như chi tiêu hai lần.

Vậy, có những nền tảng nào hiện sẵn có để tạo DApp?

• BitShares và Graphene có tốc độ tốt nhưng không phù hợp cho các hợp đồng thông minh.
• Ethereum rõ ràng là lựa chọn phổ biến nhất hiện nay trên thị trường. Khả năng hỗ trợ hợp đồng thông minh của nền tảng này là rất tuyệt vời, nhưng tốc độ xử lý giao dịch thấp là một vấn đề lớn, thêm vào đó là phí giao dịch cao.

EOS được coi là sự kết hợp những đặc điểm tốt nhất của cả hai: tốc độ cao của Graphene và BitShares, cùng với khả năng hỗ trợ hợp đồng thông minh của Ethereum.

Bây giờ chúng ta đã biết tại sao EOS được tạo ra, hãy cùng xem xét đội ngũ phát triển đứng sau dự án này.

Đội ngũ đứng sau Blockchain EOS

Nhóm phát triển cốt lõi đứng sau EOS là “block.one“, có trụ sở tại Cayman Islands.

Giám đốc điều hành Brendon Blumer đã tham gia vào lĩnh vực blockchain từ năm 2014. Trước đây Blumer từng làm việc cho các công ty chuyên giải quyết vấn đề giao dịch tiền tệ trong các game MMORPG và trong lĩnh vực bất động sản.

Giám đốc kỹ thuật Dan Larimer là người đã phát minh ra giao thức ‘Proof-of-Stake’ và khái niệm về các ‘tổ chức tự trị phi tập trung’ (DAO). Larimer cũng là người đứng sau BitShares và Steem.

Blockchain EOS có những chức năng gì?

Hãy cùng xem xét một số tính năng của EOS.

Khả năng mở rộng quy mô

Vấn đề lớn nhất mà các blockchain đang đối mặt là khả năng mở rộng quy mô.

Visa xử lý 1667 giao dịch mỗi giây trong khi Paypal xử lý 193 giao dịch mỗi giây. Để so sánh, mạng Bitcoin chỉ xử lý được 3-4 giao dịch mỗi giây, trong khi Ethereum khá hơn chút ít với 20 giao dịch một giây.

Lý do tại sao các ứng dụng dựa trên blockchain không thể xử lý được nhiều giao dịch hơn trong một giây là bởi vì mỗi node của mạng buộc phải đạt được đồng thuận về bất cứ điều gì xảy ra.

EOS tuyên bố rằng, bởi vì họ sử dụng giao thức ‘bằng chứng cổ phần ủy thác’ (Delegated Proof of Stake – DPoS), nghĩa là cơ chế đồng thuận sử dụng ‘bằng chứng cổ phần’, họ có thể dễ dàng tính toán hàng triệu giao dịch mỗi giây. Chúng ta sẽ khám phá thêm về DPoS sau đây một chút.

Linh hoạt

Toàn bộ hệ thống của Ethereum đã từng phải dừng hoạt động vì cuộc tấn công The DAO. Mọi thứ đều đình đốn và cộng đồng thì bị chia rẽ do hard fork.

Bởi vì EOS sử dụng cơ chế DPoS, việc này sẽ không xảy ra trong hệ sinh thái của họ. Nếu một DApp bị lỗi, những người được bầu chọn để tạo block mới có thể đóng băng nó cho đến khi hệ thống được sửa chữa. Đây chỉ đơn giản là một chức năng mở rộng của hệ thống DPOS, không phải tất cả các node đều phải tham gia vào việc bảo quản chuỗi.

Hữu dụng

EOS cho phép xác định rõ ràng mức độ cấp phép bằng cách kết hợp các tính năng như bộ công cụ web để phát triển giao diện, các giao diện tự mô tả, các lược đồ cơ sở tự mô tả, và một lược đồ cho phép khai báo.

Quản trị

Quá trình quản trị trong EOS được duy trì bằng cách thiết lập thẩm quyền và lựa chọn luật pháp, cùng với các quy tắc khác được mọi người cùng chấp thuận. Việc này thường được thực hiện thông qua một “hiến pháp” có tính ràng buộc pháp lý. Mỗi giao dịch trong EOS phải bao gồm mã băm của hiến pháp trong chữ ký. Điều này, về cơ bản, ràng buộc người dùng vào hiến pháp.

Hiến pháp và giao thức có thể được sửa đổi theo quy trình sau:

• Một thay đổi được đề xuất bởi một nhà sản xuất block đạt được tỷ lệ chấp thuận là 17/21
• Sự chấp thuận 17/21 này phải được duy trì trong 30 ngày liên tục.
• Tất cả người dùng được yêu cầu phải ký kết giao dịch của họ bằng mã băm của hiến pháp mới.
• Các nhà sản xuất block thay đổi mã nguồn để phản ánh sự thay đổi trong hiến pháp và đề xuất nó với blockchain.
• Các nhà sản xuất block cũng cần duy trì sự chấp thuận 17/21 trong 30 ngày liên tục.
• Sau đó, các full node có một tuần để thích ứng với những thay đổi mới.
• Bất kỳ node nào không tuân theo giao thức mới sẽ tự động ngưng hoạt động.

Xử lý song song

Trong xử lý song song, các hướng dẫn chạy chương trình được phân chia cho nhiều bộ vi xử lý. Bằng cách này, thời gian chạy của chương trình sẽ giảm đáng kể. EOS cung cấp khả năng xử lý song song các hợp đồng thông minh thông qua khả năng mở rộng theo chiều ngang, giao tiếp không đồng bộ và khả năng tương tác.

Hãy kiểm tra ý nghĩa của từng thuật ngữ.

• Khả năng mở rộng theo chiều ngang: Trong khi mở rộng theo chiều dọc được thực hiện bằng cách bổ sung thêm sức mạnh xử lý, mở rộng theo chiều ngang được thực hiện bằng cách bổ sung thêm hệ thống và máy tính.
• Giao tiếp không đồng bộ: các bên liên quan không cần phải có mặt tại cùng một thời điểm để có giao tiếp với nhau.
• Khả năng tương tác: khả năng trao đổi và sử dụng thông tin của một hệ thống máy tính.

Tự lực

Bất kỳ blockchain nào dựa trên phần mềm EOS sẽ phải tạo ra sự lạm phát tự nhiên 5% mỗi năm. Số token này sẽ được phân phối cho các nhà sản xuất block của nền tảng.

Lý do tại sao của việc này là để đảm bảo một blockchain không bị phụ thuộc vào bất kỳ một tổ chức hay cá nhân duy nhất nào để phát triển và duy trì.

Hệ điều hành phi tập trung

Có lẽ đây là tính năng quan trọng nhất để thực sự hiểu EOS là gì. Hiện tại, nếu Ethereum là một siêu máy tính phi tập trung, thì EOS coi bản thân như là một hệ điều hành.

‘Bằng chứng cổ phần ủy thác’ là gì?

Bây giờ chúng ta hãy cùng xem xét cơ chế đồng thuận. Cơ chế đồng thuận phổ biến nhất hiện nay là ‘bằng chứng công việc’ (Proof of Work – PoW) mà Bitcoin đang sử dụng.

PoW là một quá trình với các bước như sau:

• Các thợ đào giải quyết các câu đố mật mã học để “khai thác” một block và thêm nó vào blockchain.
• Quá trình này đòi hỏi một lượng lớn điện năng và sức mạnh tính toán. Các câu đố được cố tình thiết kế để gây khó khăn cho hệ thống.
• Khi một thợ đào giải được câu đố, người này sẽ truyền tải block của mình vào mạng để xác minh.
• Việc xác minh xem block có thể được thêm vào chuỗi hay không là một quá trình cực kỳ đơn giản.

Các hệ thống ‘bằng chứng công việc’ về cơ bản là như vậy. Giải quyết các câu đố là rất khó khăn nhưng kiểm tra xem liệu các giải pháp có thực sự chính xác hay không lại rất dễ dàng.

Tuy nhiên, EOS sử dụng giao thức ‘bằng chứng cổ phần ủy thác’ (Delegated Proof of Stake – DPoS) cho cơ chế đồng thuận của mình. Nó hoạt động như thế nào? Trước tiên hãy cùng tìm hiểu về giao thức ‘bằng chứng cổ phần’ (Proof of Stake – PoS).

‘Bằng chứng cổ phần’ là gì?

Bằng chứng cổ phần sẽ làm cho toàn bộ quá trình khai thác biến mất và thay thế các thợ đào bằng những ‘người kiểm chứng’ (validator).

Đây là cách quá trình này diễn ra:

• Những người kiểm chứng sẽ phải khóa một lượng coin của họ để làm cổ phần.
• Sau đó, họ sẽ bắt đầu kiểm chứng các block. Khi họ phát hiện ra một block mà họ nghĩ có thể được thêm vào chuỗi, họ sẽ xác nhận bằng cách đặt cược vào nó.
• Nếu block được nối vào chuỗi, người kiểm chứng sẽ nhận được một phần thưởng tương đương với khoản cược của họ.

DPoS khác với PoS truyền thống như thế nào?

Thứ nhất, bất cứ chủ sở hữu token nào trong một blockchain tích hợp phần mềm EOS đều có thể chọn ra những nhà sản xuất block thông qua một hệ thống bỏ phiếu liên tục. Bất cứ ai cũng có thể tham gia ứng cử, và họ sẽ có cơ hội tạo ra lượng block tỷ lệ thuận với số phiếu họ nhận được so với ứng viên khác.

Quá trình này diễn ra như thế nào?

• Các block được tạo ra theo từng vòng với 21 block.
• Vào đầu mỗi vòng, những nhà sản xuất block sẽ được chọn. Top 20 được lựa chọn tự động trong khi người thứ 21 được chọn tỷ lệ thuận với số phiếu bình chọn của người này so với những nhà sản xuất block khác.
• Những nhà sản xuất block này sau đó được xáo trộn bằng cách sử dụng một con số ngẫu nhiên được lấy từ thời gian tạo block. Việc này là để đảm bảo duy trì kết nối cân bằng với tất cả những nhà sản xuất block.
• Để đảm bảo các block được tạo ra thường xuyên và thời gian tạo block là 3 giây, những nhà sản xuất block sẽ bị phạt nếu không tham gia. Hình thức phạt là loại bỏ người này khỏi danh sách xem xét. Một nhà sản xuất block để được xem xét phải tạo ra ít nhất một block mới mỗi 24 giờ.

Hệ thống DPOS không gặp phải nguy cơ chia nhánh. Lý do là thay vì cạnh tranh để tìm ra các block mới, những nhà sản xuất block sẽ phải hợp tác với nhau. Trong trường hợp xảy ra chia nhánh, sự đồng thuận sẽ tự động chuyển sang chuỗi dài nhất.

Xác nhận giao dịch trong DPoS

Một blockchain DPOS thường có sự tham gia của 100% những nhà sản xuất block. Giao dịch thường được xác nhận trong vòng 1,5 giây với độ tin cậy 99,9%. Để có thể chắc chắn tuyệt đối về tính hợp lệ của giao dịch, một node chỉ cần đợi 15/21 (2/3) nhà sản xuất đạt được sự đồng thuận.

TaPoS là gì?

TaPoS là viết tắt của “Transaction as Proof of Stake”, một tính năng của phần mềm EOS. Mỗi giao dịch trong hệ thống được yêu cầu phải có mã băm của tiêu đề khối gần nhất. Việc này có tác dụng:

• Ngăn chặn giao dịch được thực hiện nhiều lần trên các chuỗi khác nhau.
• Báo cho mạng lưới biết việc người dùng và cổ phần của họ đang ở trên một fork cụ thể nào đó.

Việc này ngăn cản những người kiểm chứng thực hiện các hành vi với ý đồ xấu trên các chuỗi khác.

Loại bỏ phí giao dịch

EOS hoạt động trên mô hình quyền sở hữu trong đó người dùng sở hữu và có quyền sử dụng các tài nguyên hệ thống tỷ lệ thuận với số cổ phần của họ, chứ không phải trả tiền cho mỗi giao dịch. Về cơ bản, nếu bạn sở hữu một số lượng N các token của EOS, bạn có quyền thực hiện N*k giao dịch. Điều này về bản chất sẽ loại bỏ phí giao dịch.

Chi phí chạy và lưu trữ các ứng dụng trên Ethereum có thể khá cao đối với một nhà phát triển chỉ muốn thử nghiệm ứng dụng của họ trên blockchain. Chi phí “gas” (chi phí để thực hiện giao dịch hoặc hợp đồng trong ethereum, chi trả bằng ether) trong giai đoạn phát triển ban đầu tốn kém đến nỗi làm nản lòng nhiều nhà phát triển mới.

Sự khác biệt căn bản trong cách thức hoạt động của Ethereum và EOS là trong khi Ethereum chỉ cho các nhà phát triển thuê sức mạnh tính toán, EOS cho phép họ sở hữu các nguồn lực. Do vậy, về bản chất, nếu bạn sở hữu 1/1000 cổ phần trong EOS, bạn sẽ sở hữu 1/1000 tổng lượng sức mạnh tính toán và tài nguyên trong EOS.

Chi tiết ICO

Token EOS là các token tương thích với ERC-20 được phân phối trên blockchain Ethereum. Các token bắt đầu mở bán vào ngày 26/6/2017 và sẽ kéo dài trong 341 ngày, đến ngày 03/7/2018. Tổng số token sẽ là 1 tỷ.

Các token được bán trong thời gian dài như vậy bởi vì mục tiêu của EOS là hướng đến việc được chấp nhận rộng rãi. Ngoài ra, các nhà đầu tư có thể nhìn thấy sự phát triển của phần mềm EOS trong một khoảng thời gian nhất định trước khi đưa ra quyết định có đầu tư hay không.

Các token EOS được phân phối như sau:

• 200 triệu token (20% tổng lượng cung) được phân phối trong 5 ngày, bắt đầu từ 13:00 UTC ngày 26/6/2017 và kết thúc vào 12:59: 59 UTC ngày 01/7/2017.
• 700 triệu token (70% tổng lượng cung) sẽ được chia đều và phát hành trong 350 vòng liên tiếp, mỗi vòng kéo dài 23 giờ.
• 100 triệu token (10% tổng lượng cung) dành cho block.one, và không thể được giao dịch hay chuyển nhượng trong mạng Ethereum. Trong thời gian phân phối token, block.one sẽ không mua thêm token, không chi trả cổ tức cũng như không mua lại các token đã được bán dưới bất kỳ hình thức nào.

Tỷ lệ chuyển đổi giữa Ether và EOS được tính theo công thức:

EOS = a*(b/c)

trong đó:

a = tổng số ETH đã đóng góp của một nhà đầu tư trong vòng phát hành

b = tổng số EOS còn lại của vòng phát hành

c = tổng số ETH đã đóng góp của tất cả các nhà đầu tư trong vòng phát hành

Ví dụ: trong một vòng phát hành, số token còn lại là 30 EOS. Có hai nhà đầu tư tham gia là A và B. A đóng góp 4 ETH, B đóng góp 1 ETH. Do vậy, số EOS mà A nhận được sẽ là 4*(30/5)=24 EOS, và số EOS mà A nhận được là 1*(30/5)=6 EOS.

Ví và sàn giao dịch EOS

EOS có thể được mua bán trong các sàn giao dịch như Kraken và Bitfinex, và có thể được lưu trữ bằng các ví như Metamask và MyEtherWallet.

Những chỉ trích đối với EOS

Đã có một số lo ngại về EOS được nêu ra bởi đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin.

Hệ thống này phụ thuộc quá nhiều vào cơ chế bầu cử

Bầu cử có những vấn đề sau:

• Tỷ lệ tham gia thấp.
• “Cha chung không ai khóc” (nguyên văn: tragedy of the commons, đọc thêm Công nghệ blockchain hoạt động như thế nào?): Như Vitalik đã nói: “Mỗi cử tri chỉ có cơ hội rất nhỏ để gây ảnh hưởng lên kết quả, động lực để bỏ phiếu chính xác của họ do đó thấp hơn hàng nghìn lần so với các khuyến khích mang tính xã hội. Điều này có nghĩa là có thể sẽ xảy ra những tình huống, trong đó tất cả mọi người gửi tiền vào các sàn giao dịch và sàn giao dịch sẽ bỏ phiếu thay cho người dùng, và người dùng thì chẳng quan tâm đến việc các sàn giao dịch bỏ phiếu ra sao”.
• Lợi ích của những người sở hữu token không đi kèm với lợi ích của người dùng, và do đó các đề xuất tăng giá đồng tiền nhưng ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng có thể được triển khai.

Cơ chế tính phí giao dịch

Vitalik cũng lưu ý rằng người dùng cần phải giữ một số EOS nhất định để có được một số lượng giao dịch miễn phí. Điều này có nghĩa là mọi người về cơ bản bị ép buộc phải giữ token để có thể được tham gia, và do đó chịu rất nhiều rủi ro do biến động tỷ giá. Việc này cũng có một số hậu quả không mong muốn đối với các đối tượng:

• Những người không có kinh tế tốt.
• Những người chỉ muốn sử dụng blockchain một vài lần và bỏ đi. Làm thế nào một hệ thống có thể mở rộng nếu nó không tính đến những người chỉ tham gia như một thú vui?

Không đối phó đúng cách với vấn đề “Nothing at Stake”

Hãy cùng xem xét kịch bản này:

Giả sử chúng ta có một tình huống như trên. Chuỗi màu xanh là chuỗi chính và chuỗi màu đỏ là một nhánh của chuỗi chính. Cái gì sẽ ngăn chặn việc một thợ đào với ý định xấu khai thác trên các khối màu đỏ và ép buộc một hardfork xảy ra?

Trong một hệ thống bằng chứng công việc (Proof of Work – PoW), nguy cơ này có thể được giảm nhẹ.

Giả dụ một thợ đào muốn khai thác chuỗi màu đỏ. Ngay cả khi người này sử dụng tất cả sức mạnh tính toán của mình vào chuỗi này, anh ta cũng không thể thuyết phục bất kỳ thợ đào nào khác tham gia cùng mình trên chuỗi mới. Mọi người sẽ vẫn tiếp tục khai thác chuỗi xanh, bởi vì khai thác trên chuỗi dài hơn mang lại nhiều lợi nhuận và ít rủi ro hơn.

Cần lưu ý một điều là cơ chế PoW rất tốn kém tài nguyên. Một thợ đào không có lý do gì để lãng phí tài nguyên trên một block mà chắc chắn sẽ bị mạng lưới từ chối.

Tuy nhiên, với cơ chế PoS, mọi việc sẽ hơi khác một chút. Nếu bạn là một người kiểm chứng, bạn có thể đặt tiền của mình vào cả chuỗi màu đỏ và chuỗi màu xanh mà không phải sợ bất kỳ rủi ro nào. Dù cho việc gì xảy ra, bạn luôn luôn giành chiến thắng, bất kể hành động của bạn có hại như thế nào.

Đây là vấn đề thường được gọi là “Nothing at Stake”.

Giao thức Casper của Ethereum trừng phạt bất kỳ người kiểm chứng nào cố gắng làm điều này bằng cách cắt bỏ luôn cổ phần của họ.

Tuy nhiên, một số nhà phê bình nói rằng EOS không trừng phạt những người kiểm chứng đủ mạnh, mà chỉ khiến họ bị mất danh tiếng, điều mà các nhà phê bình thấy là chưa đủ khắc nghiệt.

Nhìn về phía trước

Token EOS đang được giao dịch với mức giá khá tốt.

Token này từng có thời điểm đạt đến mức giá 18,16 USD. Hiện tại (09/2/2018), token này có giá 8,35 USD, vốn hóa thị trường đạt 5.491.165.823 USD.

EOS rõ ràng đang cố gắng cạnh tranh với Ethereum để trở thành nền tảng cho các DApp. Họ có một số công nghệ rất thú vị và một đội ngũ phát triển mạnh. Tuy nhiên, như đã chỉ ra, EOS không phải là không có khuyết điểm. Thêm vào đó, trong thời gian EOS phát triển, Ethereum có thể đã triển khai hầu hết các biện pháp mở rộng quy mô như plasma hay sharding.

Điều duy nhất chúng ta có thể biết chắc chắn là, có đủ không gian cho tất cả mọi người. Hãy cùng xem EOS có thể mang lại những gì.

Theo Blockgeeks
Chuyển ngữ: Ronald
Biên tập: PeergoPeer.com

The post EOS: Hướng dẫn cho người mới bắt đầu appeared first on Tin tức blockchain, bitcoin và cryptocurrency.